Хүний хөгшрөлд хүрээлэн буй орчин, нийгмийн байдал ихээр нөлөөлдгийг тогтоожээ

Д.Бизьяа

Анд нөхдийн мэдээ

2025-09-04

   Хүмүүсийн хөгшрөлтийн түвшин оршин сууж буй улс орноосоо хамаарч өөр өөр байдгийг судалгаагаар тогтоожээ. Нийгмийн тэгш бус байдал, улс төрийн тогтворгүй байдал, агаарын бохирдол зэрэг нь хүний ​​хөгшрөлтийг түргэсгэх гол хүчин зүйл болдог байна. “New York Post” сонины мэдээлснээр Ирландын Даблин хот дахь Тринити их сургуулийн Тархины эрүүл мэндийн хүрээлэн (GBHI) саяхан 40 гаруй орны 160 мянга орчим хүнд Exposom шинжилгээний аргыг ашиглан хөгшрөлтийн хурдад нийгэм, улс төр, хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлсийн нөлөөлөл хэрхэн тусдаг талаар судалгаа хийж үр дүнг нь танилцуулсан байна. Exposom гэдэг нь exposure ба  chromosome гэсэн хоёр үгийн нийлбэр бөгөөд хувь хүний ​​амьдралынхаа туршид туулдаг хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлийн нийлбэрийг хэлдэг аж. Энд хооллолт, амьдралын хэв маяг, орчны хорт бодис, стресс зэрэг гадны хүчин зүйлсээс үүдэлтэй биологийн хариу нөлөө хамаарна. Судалгаагаар Хойд Европын Дани, Швед зэрэг орнуудын иргэд харьцангуй эрүүл байж, удаан хөгширдөг бол эсрэгээр Египет, Өмнөд Африкт хөгшрөлт хамгийн хурдан явагддаг гэсэн дүн гарчээ. Египетчүүдийн биологийн нас нь бодит наснаас дунджаар 4.85 жилээр ахисан бол Өмнөд Африкчууд 4 насаар мөн ахисан үзүүлэлт гарсан байна. Мөн Эквадор, Колумб зэрэг Латин Америкийн орнуудыг хурдтай хөгширч буй орноор нэрлэжээ. Үүний дараа Азиас Өмнөд Солонгос, Хятад, Энэтхэг зэрэг орнууд орсон байна. Судлаачид хөгшрөлтийг түргэсгэдэг дараах гол хүчин зүйлсийг тодорхойлохдоо агаарын чанар муудах зэрэг байгаль орчны физик өөрчлөлт, эдийн засаг, жендэрийн тэгш бус байдал зэрэг нийгмийн нөхцөл, улс төрийн оролцоог хязгаарлах, ардчиллыг сулруулах зэрэг улс төрийн нөхцөл байдал зэргийг онцолжээ. Судалгааг удирдсан GBHI-ийн профессор Агустин Ибанес "Агаарын бохирдол, улс төрийн тогтворгүй байдал, тэгш бус байдал нь зөвхөн нийгмийн төдийгүй хувь хүний ​​эрүүл мэндийг өөрчилдөг. Бид тархины эрүүл мэндийг зөвхөн хувь хүний ​​үүрэг хариуцлага гэж үзэх биш, хүрээлэн буй орчин, нийгмийн хүрээнд авч үзэх ёстой" гэжээ.